Παρασκευή, 19 Οκτωβρίου 2012

Ποια τα «αγκάθια» που εμποδίζουν την τελική συμφωνία με την τρόικα


ΠΑΝΟΣ ΚΑΚΟΥΡΗΣ - pkak@naftemporiki.gr
Στην τοπική αυτοδιοίκηση αναμένονται για το 2013 περικοπές 100 εκατ. ευρώ, ενώ αρχικά είχαν δηλωθεί στην τρόικα περικοπές 785 εκατ. ευρώ. Οι αντιρρήσεις των δανειστών μας είχαν αποτέλεσμα την ελαχιστοποίηση του ποσού και την κάλυψη του κενού από άλλα μέτρα.
Στον τομέα της Αμυνας αναμένεται εξοικονόμηση ύψους 340 εκατ. ευρώ, με τα περισσότερα απ' αυτά (274 εκατ. ευρώ) να προέρχονται από αναστολή εξοπλιστικών προγραμμάτων των ενόπλων δυνάμεων. Στον τομέα της Παιδείας περιγράφονται στο πρόγραμμα περικοπές συνολικού ύψους 134 εκατ. ευρώ, με τους εκπροσώπους των δανειστών μας να πιέζουν για κλείσιμο αντί για συγχωνεύσεις ΑΕΙ και ΤΕΙ που προτείνει η ελληνική κυβέρνηση.
Η βιωσιμότητα του χρέους και το χρηματοδοτικό κενό της περιόδου 2015-2016 αποτελεί τη μεγαλύτερη ίσως εκκρεμότητα μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της τρόικας, που εμποδίζει την τελική συμφωνία, αλλά έχει καταλήξει να αποτελεί και σημείο τριβής μεταξύ των ελεγκτών.
Ακόμη, η επικοινωνιακή διαχείριση της εκκρεμότητας στα εργασιακά, επιχειρήθηκε να καλύψει το πακέτο των σκληρών μέτρων ύψους 13,5 δισ. ευρώ, που προκάλεσε και τη χθεσινή απεργιακή κινητοποίηση.
Παράλληλα, στα σκληρά μέτρα, τα οποία επικεντρώνονται σχεδόν αποκλειστικά σε μειώσεις συντάξεων, μισθών, επιδομάτων και αύξηση της φορολογίας σε μισθωτούς, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες, συμφώνησαν και οι πολιτικοί αρχηγοί Αντώνης Σαμαράς, Ευάγγελος Βενιζέλος και Φώτης Κουβέλης, παρά τις υποτιθέμενες «κόκκινες» γραμμές, που έθεταν μόλις πριν από λίγους μήνες.
Το νέο πακέτο των μέτρων και γενικά το μείγμα πολιτικής που επιβάλλουν κυβέρνηση και τρόικα οδηγούν την οικονομία και σε νέα βαθιά ύφεση το 2013 (για έκτο συνεχόμενο έτος), η οποία υπολογίζεται σε -4,2% από -6,5% φέτος, ενώ αναλογική θα είναι και η αύξηση της ανεργίας το επόμενο έτος, που θα υπερβεί το 25%.
Τεχνικά κλιμάκια
Η ηγεσία της τρόικας αποχώρησε και δεν θα επιστρέψει για διαπραγματεύσεις σε αυτή τη φάση, αλλά οι εκκρεμότητες θα κλείσουν με τη συνεργασία της κυβέρνησης με τα τεχνικά κλιμάκια που έμειναν πίσω.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, τα στελέχη της Ε.Ε./ΕΚΤ/ΔΝΤ διεξήγαγαν διεξοδικές και εποικοδομητικές συνομιλίες με τις αρχές σχετικά με τις πολιτικές που απαιτούνται για την αποκατάσταση της ανάπτυξης, της απασχόλησης και της ανταγωνιστικότητας, τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών με κοινωνικά ισορροπημένο τρόπο, καθώς και την ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, προσθέτουν στην ανακοίνωση.
«Οι αρχές και τα στελέχη των προαναφερόμενων οργανισμών συμφώνησαν στα περισσότερα εκ των βασικών μέτρων που απαιτούνται για την αποκατάσταση του ρυθμού υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων και για να καταστεί δυνατή η ολοκλήρωση της επανεξέτασης», σημειώνουν.
Προσθέτουν επίσης πως οι συνομιλίες για τα εναπομένοντα θέματα θα συνεχιστούν από τις αντίστοιχες κεντρικές υπηρεσίες και μέσω τεχνικών εκπροσώπων επιτόπου, με στόχο την επίτευξη πλήρους συμφωνίας σε υπηρεσιακό επίπεδο τις επόμενες ημέρες», αναφέρει η ανακοίνωση της τρόικας.
Πολιτική απόφαση
Σε πολιτική απόφαση για τη βιωσιμότητα του χρέους παραπέμπει η ίδια η τρόικα, παραδεχόμενη προφανώς ότι με τους στόχους και τις παραδοχές που τέθηκαν τον περασμένο Μάρτιο, βιωσιμότητα δεν εξασφαλίζεται λόγω της επιδείνωσης των δεικτών της ελληνικής οικονομίας.
Οι κ.κ. Π. Τόμσεν, Κλ. Μαζούχ και Μ. Μορς παραπέμπουν το θέμα της βιωσιμότητας του χρέους σε πολιτικό επίπεδο, θεωρώντας ότι με βάση τα «νούμερα» δεν επιτυγχάνεται ουσιαστική μείωση του ΑΕΠ το έτος 2020, χωρίς νέες παρεμβάσεις, που θα αφορούν στη μείωση του όγκου του χρέους.
Η αρχική υπόθεση του Μαρτίου 2012 προβλέπει πως το ελληνικό χρέος θα είναι βιώσιμο, εάν το 2020 μειωθεί στο 120% του ΑΕΠ. Οι παραδοχές για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός ήταν:
* Η επάνοδος της οικονομίας σε αναπτυξιακούς ρυθμούς από το β' εξάμηνο του 2013, αλλά τελικά η οικονομία θα βρεθεί σε ύφεση και το επόμενο έτος (-4,2%).
* Η απρόσκοπτη υλοποίηση των αποκρατικοποιήσεων, που αντίθετα παρατηρούνται καθυστερήσεις και λόγω του κλίματος μικρό επενδυτικό ενδιαφέρον.
* Η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων ύψους 4,5% του ΑΕΠ (9 δισ. ευρώ) από το 2014, αλλά με το νέο πρόγραμμα ο συγκεκριμένος στόχος δεν θα επιτευχθεί νωρίτερα από το 2016.
Από τις επαφές της τρόικας με το οικονομικό επιτελείο διαπιστώνεται ότι, αφού δεν ισχύει καμία παραδοχή, ο στόχος για μείωση του χρέους στο 120% το 2020 όχι μόνο είναι ανέφικτος, αλλά οι εκτιμήσεις ανεβάζουν το χρέος πάνω από το 140% του ΑΕΠ το 2020, δηλαδή σε επίπεδα μη βιώσιμα.

Επιπλέον περικοπές
Πάντως, η καθυστέρηση των διαπραγματεύσεων και η αδυναμία του υπουργείου Οικονομικών να περικόψει διαρθρωτικές δαπάνες διεύρυναν τις περικοπές των συντάξεων, των μισθών και των επιδομάτων σε μια προσπάθεια να κλείσει το πακέτο. Στο πλαίσιο αυτό:
* Οι συντάξεις αντί να περικοπούν κατά 4,5 δισ. ευρώ, θα περικοπούν κατά 4,9 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 400 εκατ. ευρώ παραπάνω, με αύξηση της παρακράτησης στις συντάξεις πάνω από 1.000 ευρώ.
* Η μισθολογική δαπάνη επρόκειτο να μειωθεί κατά 1,44 δισ. ευρώ, αλλά τελικά το «μαχαίρι» φτάνει στο ποσό του 1,7 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 260 εκατ. ευρώ.
* Τα επιδόματα θα μειωθούν τελικά κατά 1.180 εκατ. ευρώ, από 826 εκατ. ευρώ αρχικής πρόβλεψης, ποσό αυξημένο κατά 354 εκατ. ευρώ.
Φορολογικά έσοδα
Τα έσοδα από το φορολογικό προσδιορίστηκαν αρχικά 3 δισ. ευρώ, η τρόικα τα συμπίεσε σε 2 δισ. ευρώ, ενώ προχθές αυξήθηκαν σε 2,5 δισ. ευρώ.
Οι αλλαγές μέσω των οποίων θα αντληθούν τα 2,5 δισ. ευρώ είναι:
1. Η φορολογία με 28% του συνόλου των κερδών των Α.Ε., ΕΠΕ, Ο.Ε., Ε.Ε, καθώς και των ελευθέρων επαγγελματιών. Για τις Α.Ε. δεν θα υπάρχει φορολόγηση των μερισμάτων, καθώς η υποχρέωση των μετόχων θα εξαντλείται μέσω της συνολικής φορολόγησης των κερδών της εταιρείας.
2. Η φορολογία των κερδών των αγροτών με συντελεστές από 6%.
3. Η πλήρης κατάργηση των φοροαπαλλαγών για όλα τα φυσικά πρόσωπα.
4. Η κατάργηση των πρόσθετων αφορολόγητων λόγω τέκνων.
5. Η κατάργηση των φοροαπαλλαγών για τα κοινωνικά επιδόματα, όπως τα πολυτεκνικά, το ΕΚΑΣ, το επίδομα ανεργίας και το φοιτητικό επίδομα.
6. Η κατάργηση των απαλλαγών των κατοίκων νησιών με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους.
7. Η αύξηση της φορολογίας στις αμοιβές των αξιωματικών του εμπορικού ναυτικού από 6% σε 15% και στις αμοιβές των μελών των κατώτερων πληρωμάτων των εμπορικών πλοίων από 3% σε 10%.
8. Η μείωση από 11% σε 6% το ποσοστό επιστροφής ΦΠΑ στους αγρότες.
9. Η μείωση του επιστροφών του ΕΦΚ του αγροτικού πετρελαίου, από 0,391 σε 0,264 ευρώ το λίτρο.
10. Αυξάνεται από 0,20 σε 0,33 ευρώ το λίτρο ο ΕΦΚ στο υγραέριο.
11. Αυξάνεται η φορολογία στα φθηνά τσιγάρα και μειώνεται στα ακριβά.
12. Αυξάνεται από 10% σε 15% ο φόρος στους τόκους των τραπεζικών καταθέσεων, ομολόγων και εντόκων γραμματίων.
13. Αυξάνονται τα τέλη για αγωγές και ποινικές δίκες.
14. Επιβάλλεται επιπλέον χρέωση στον ετήσιο κύκλο εργασιών των παιχνιδιών VLTs του ΟΠΑΠ.
15. Μειώνεται ο ΦΠΑ στην εστίαση από 23% σε 13%, αλλά επιβάλλεται ειδικό τέλος στα καταστήματα που έχουν χώρους καπνιζόντων.
Νέα αναλογία
Το ύψος των δημοσιονομικών μέτρων που θα ληφθούν στη διετία 2013-2014 είναι 13,5 δισ. ευρώ, αλλά τροποποιήθηκε για μία ακόμα φορά η αναλογία τους.
Οπως ανακοινώθηκε, ποσό ύψους 11 δισ. ευρώ θα προέλθει από μειώσεις δαπανών και 2,5 δισ. ευρώ από τις αυξήσεις των φόρων μέσω της νέας φορολογικής μεταρρύθμισης.
Από το σύνολο των μέτρων, τα 9,2 δις. ευρώ (το 70%) θα εφαρμοστούν εντός του 2013 και τα υπόλοιπα το 2014, ενώ «ουρά» μέτρων ύψους 4,5 δισ. ευρώ υπάρχει και για τα έτη 2015-2016.
Τι απαιτεί το ΔΝΤ από ΕΚΤ και Ευρωζώνη
Το ΔΝΤ πιέζει την Ευρωζώνη για ευρύτερη λύση στο χρέος, που θα μειώσει το ύψος του. Οι λύσεις είναι συγκεκριμένες, αλλά απαιτούν πολιτικές αποφάσεις σε επίπεδο Ευρωζώνης και ΕΚΤ, όπως είναι:
* Το κούρεμα των δανείων της Ευρωζώνης, που απορρίπτει και το υπουργείο Οικονομικών, διότι θα θεωρηθεί χρεοκοπία από τη Γερμανία, η οποία και θα σταματήσει να παρέχει δάνεια.
* Η επιμήκυνση της διάρκειας των ομολόγων που κατέχουν η ΕΚΤ και οι άλλες εθνικές κεντρικές τράπεζες και παράλληλα μείωση των επιτοκίων ώστε να μειωθούν οι πληρωμές τόκων για την επόμενη περίοδο.
* Η απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών από τον ESM, κατά το πρότυπο που διεκδικεί η Ισπανία, γεγονός το οποίο μειώνει αυτομάτως το ελληνικό χρέος κατά 49 δισ. ευρώ.
* Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με την ανταλλαγή των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου που κατέχουν σήμερα οι τράπεζες με ομόλογα του EFSF ίδια αξίας. Δηλαδή τα ομόλογα που κατέχουν σήμερα οι ελληνικές τράπεζες του Ελληνικού Δημοσίου, όπως προέκυψαν μετά το PSI, η τρέχουσα τιμή των οποίων είναι από 22 μέχρι 35%, θα ανταλλαγούν με ομόλογα του EFSF στο 100% της ονομαστικής τους αξίας.
* Η επιμήκυνση των δανείων της πρώτης φάσης των δανείων από τις χώρες της Ευρωζώνης και μείωση των επιτοκίων.
* Η απόδοση στην Ελλάδα των κερδών που αποκόμισε η ΕΚΤ και οι άλλες εθνικές κεντρικές τράπεζες.
* Η προαγορά από τη δευτερογενή αγορά ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στις τρέχουσες τιμές που βρίσκονται μεταξύ 15 - 30% των ονομαστικών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου